Archiwum kategorii: KOLEJĄ W GÓRY

TATRANSKÉ ELEKTRICKÉ ŽELEZNICE

Oszczędzę sloganów co stałoby się z Tatrami i jak byłyby zdewastowane ruchem samochodowo – ulicznym, gdyby električka nie istniała. Na szczęście istnieje i od ponad stu lat niemal nieprzerwanie zapewnia komunikację między kurortami (lecz nie tylko) u podnóża Tatr Wysokich.

Tatranské elektrické železnice to układ trzech zelektryfikowanych (napięciem 1500 V) linii wąskotorowych o rozstawie 1000 mm i łącznej długości około 40 km. Odgałęzienia električky wiodą ze Stareho Smokovca (ok. 1000 m.n.p.m.) do Popradu (ok. 700 m.n.p.m.) i do Tatranské Lomnice (ok. 900 m.n.p.m.), oraz ze Štrbského Plesa (ok. 1300 m.n.p.m) do Štrby (ok. 900 m.n.p.m.). W Popradzie i Štrbě električka nawiązuje do sieci kolei normalnotorowych, tzn. do najważniejszej słowackiej magistrali kolejowej: kolei koszycko bohumińskiej (košicko – bohumínská dráha) wraz z linią w kierunku stolicy Słowacji – Bratysławy. W Tatranské Lomnice električka nawiązuje do trasy kolei normalnotorowej, wiodącej do Studeného Potoka.

W STARYM SMOKOVCU. VLAK PŘIPRAVEN A VYPRAVEN!

Główny odcinek električky (Štrbské Pleso – Stary Smokovec) wiedzie bardzo ciasnymi łukami i efektownymi wysokimi trawersami. Po 19.11.2004 r., efekt jest tym większy, że wszelki las porastający podnóża Tatr Wysokich został położony potężną wichurą odsłaniając niezrównane widoki. Trzeba ale dodać, że sytuacja nie będzie trwała wiecznie – nowy las wzrasta i stopniowo widoki zasłania.

Wysokości poszczególnych ważnych stacji podaję, aby uzmysłowić z jakimi spadkami terenu električka się zmaga. Odcinek ze Štrbského Plesa do Štrby mierzy nieco ponad 4,6 km co daje skłon rzędu 91 ‰ (dla porównania: linia kolejowa z Piechowic do Szklarskiej Poręby Górnej biegnie skłonem rzędu 20 ‰. Składy poruszające się torem adhezyjnym, znanym (?) z codziennych (??) podróży kolejowych, nie podołałyby temu wzniesieniu. Odcinek ze Štrbského Plesa do Štrby jest dlatego uzbrojony w trzeci, zębaty tor (znany z linii izerskiej Tanvald – Harrachov). Gdy o tym piszę, zubačka Štrbské Pleso – Štrba jest w całkowitej rekonstrukcji (o czym więcej tutaj) więc przejazd odbywa się zastępczą komunikacją autobusową.

VLAK Z TATRANSKE LOMNICE ODJEŻDŻA DO STAREHO SMOKOVCA

Jak na warunki tatrzańskie skłon odcinka Štrbské Pleso – Stary Smokovec – Tatranska Lomnica, nie jest duży (niespełna 20 ‰), nie ma tu zatem technicznie malowniczego zębatego toru.

Tatranské elektrické železnice powstawały etapami w latach 1896 – 1912. Rozpoczęto od odcinka ze Štrby do Štrbského Plesa, który w latach 30. XX wieku… z powodu nierentowności zdemontowano. Doczekał się rekonstrukcji przy okazji organizacji w Štrbskom Plese mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym (rok 1970); całe wyposażenie elektryczne i tabor oparte zostały na szwajcarskim systemie Brown – Boveri, działającym nieprzerwanie aż do tego roku.

POPOŁUDNIOWY RUCH NA STACJI W STARYM SMOKOVCU. I TAK OD RANA DO PÓŹNEGO WIECZORA.

Po inauguracji z końcem XIX wieku powstały kolejno odcinki z Popradu do Smokovca, stamtąd do Tatranské Lomnice oraz do Tatranské Polianky, skąd jako ostatni powstał odcinek do Štrbského Plesa.

Pomijając niechlubny epizod z likwidacją odcinka ze Štrby do Štrbského Plesa, Tatranské elektrické železnice prosperowały na tyle dobrze, że rozważano budowę dalszych elementów sieci, czemu na przeszkodzie stanął wybuch I wojny światowej, po zakończeniu II wojny światowej pomysły zarzucono.

TOR ELEKTRIČKY MIĘDZY POPRADSKÝM A SPIŠSKÝM PLESOM (SKŁON W TYM MIEJSCU WYNOSI 81 ‰ ) Z WIDOKIEM W STRONĘ OSTRVY

Dziś bez električky trudno wyobrazić sobie komunikację zbiorową u stóp Tatr Wysokich po słowackiej stronie. W sezonie, który nigdy się nie kończy, pociągi jeżdżące tutaj w godzinnym takcie od wczesnego ranka do późnych godzin wieczornych (przykładowy i aktualny do grudnia 2020 rozkład jazdy) niemal nie pustoszeją. Przekonaliśmy się o tym osobiście, będąc częstymi pasażerami tego niezawodnego środka komunikacji.